Top 10 mẫu soạn văn 12 bài Hồn Trương Ba da hàng thịt chi tiết nhất

Top 10 mẫu soạn bài Hồn Trương Ba da hàng thịt chi tiết nhất
Top 10 mẫu soạn bài Hồn Trương Ba da hàng thịt chi tiết nhất
4.9/5 - (14 votes)

Tổng hợp các bài mẫu soạn bài Hồn Trương Ba da hàng thịt của tác giả Lưu Quang Vũ một cách đầy đủ và chi tiết nhất sẽ giúp các bạn học sinh chuẩn bị kiến thức thật tốt cho mình trước các kì thi sắp tới. Hôm nay Top 10 Tìm Kiếm sẽ tổng hợp Top 10 mẫu soạn văn 12 bài Hồn Trương Ba da hàng thịt chi tiết nhất. Hãy cùng chúng tôi tìm hiểu nhé!

Top 10 mẫu soạn bài Hồn Trương Ba da hàng thịt

Số 1: Soạn bài Hồn Trương Ba da hàng thịt

I. Tác giả- Tác phẩm

  1. Tác giả

Lưu Quang Vũ (1948 – 1988) sinh ra ở Hạ Hòa, Phú Thọ, quê gốc ở Đà Nẵng, trong một gia đình tri thức, cha là nhà viết kịch Lưu Quang Thuận, nên thiên hướng và năng khiếu nghệ thuật của ông đã sớm bộc lộ từ nhỏ.

Lưu Quang Vũ từng tham gia quân đội thời kì kháng chiến chống Mĩ cứu nước. Ông bắt đầu sáng tác thơ từ khoảng giữa những năm sáu mươi của thế kỉ XX, đến những năm tám mươi thì chuyển sang hẳn lĩnh vực sân khấu. Chỉ trong bảy, tám năm, ông đã sáng tác khoảng mươi năm kịch bản và hầu hết được dàn dựng… Lưu Quang Vũ không chỉ trở thành một hiện tượng đặc biệt của sân khấu kịch trường những năm tám mươi của thế kỉ XX mà còn được coi là một trong những nhà soạn kịch tài năng nhất của nền văn học nghệ thuật Việt Nam hiện đại. Năm 1988, ông mất đột ngột vì tai nạn giao thông. Ông được nhà nước trao tặng giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật

Tác phẩm chính: Sống mãi tuổi 17, Nếu anh không đốt lửa, Lời thề thứ 9, Khoảnh khắc và vô tận, tôi và chúng ta,…

  1. Tác phẩm:

Hồn Trương Ba, da hàng thịt (viết năm 1981 nhưng đến năm 1984 mới ra mắt công chúng) là một trong những vở kịch đặc sắc nhất của Lưu Quang Vũ, đã công diễn nhiều lần trên sân khấu trong và ngoài nước. Từ một cốt truyện dân gian, Lưu Quang Vũ đã xây dựng thành một vở kịch nói hiện đại, đặt ra nhiều vấn đề mới mẻ, có ý nghĩa, triết lí và nhân văn sâu sắc.

Văn bản trích phần lớn cảnh VII và đoạn kết của vở kịch.

II. Hướng dẫn soạn bài:

Câu 1 (trang 153 sgk Ngữ Văn 12 Tập 2):

Qua đoạn đối thoại giữa hồn Trương Ba và xác hàng thịt, các hàm ý mà tác giả muốn gửi gắm:

– Những nỗi dằn vặt, trăn trở của nhân vật hồn Trương Ba về cuộc sống ngang trái của mình.

– Những lí lẽ cám dỗ của nhân vật xác hàng thịt.

– Hình ảnh của Trương Ba và xác hàng thịt tác giả muốn để lại một ý nghĩa giáo dục sâu sắc không nên hoán đổi thể xác và trú ngụ vào những nơi không phải của mình.

– Ý nghĩa triết lí của vở kịch: sự thống nhất giữa tư tưởng và hình thức. Đây là một ý nghĩa triết lí có tính khái quát cao, bao trùm nhiều mặt của đời sống xã hội.

Câu 2 (trang 153 sgk Ngữ Văn 12 Tập 2):

Nguyên nhân khiến cho người thân của Trương Ba và cả Trương Ba rơi vào bất ổn và phải chịu nhiều đau khổ: Trương Ba (nhân hậu, trong sạch, ngay thẳng, có nhiều thú vui tao nhã, trí tuệ, chơi cờ…) nhưng phải trú nhờ thể xác của hàng thịt (thô lỗ, phũ phàng, dung tục). Ngay cả hồn Trương Ba ý thức được điều đó, ngày càng cảm thấy xa lạ với mọi người, thấy chán chính mình.

Mọi người xung quanh không ai thừa nhận ông. Người thân trong gia đình, từ đứa cháu nhỏ đến người vợ, đứa con dâu đều cảm thấy xa lạ với cái thể xác thô tục ấy. Họ xa lánh, sợ hãi, thậm chí ghét bỏ, ghê tởm nó. Trương Ba rơi vào hụt hẫng, cô đơn. Gia đình anh hàng thịt càng không thể thích nghi được với những lời nói, việc làm, tư tưởng của một hồn Trương Ba xa lạ dù thể xác tồn tại trước mặt họ là chồng, cha họ.

Nhân vật hồn Trương Ba rơi vào sự trớ trêu của hoàn cảnh. Ông bị mọi người xa lánh, sự tồn tại của ông vì thế cũng trở ên vô nghĩa, nặng nề, bức bối.

Câu 3 (trang 154 sgk Ngữ Văn 12 Tập 2):

– Quan niệm của Đế Thích: Khuyên Trương Ba chấp nhận vì thế giới vốn không toàn vẹn: “Dưới đất, trên trời đều thế cả”.

– Quan niệm của Trương Ba: không chấp nhận cái cảnh phải sống bên trong một đằng bên ngoài một nẻo, muốn được là mình “toàn vẹn”.

→ Sự khác nhau trong quan niệm về sự sống giữa Trương Ba và Đế Thích:

– Đế Thích có cái nhìn quan liêu, hời hợt.

– Trương Ba cần cuộc sống có ý nghĩa, phải đúng là mình, hòa hợp toàn vẹn giữa linh hồn và thể xác.

* Trương Ba trách Đế Thích, người đem lại cho mình sự sống: “Ông chỉ nghĩ đơn giản là cho tôi sống, nhưng sống như thế nào thì ông chẳng cần biết” là hoàn toàn đúng bởi việc Trương Ba sống dựa vào xác hàng thịt đã khiến hồn ông trở thành nô lệ cho thân xác.

* Màn đối thoại giữa Trương Ba và Đế Thích nói lên ý nghĩa:

– Con người là một thể thống nhất, hồn và xác phải hài hòa. Không thể có một tâm hồn thanh cao trong một thân xác phàm tục, tội lỗi.

– Sống thực sự cho ra cho con người không thể dễ dàng, đơn giản. Khi sống nhờ, sống chắp vá, không được là mình thì cuộc sống trở nên vô nghĩa.

Câu 4 (trang 154 sgk Ngữ Văn 12 Tập 2):

Khi Trương Ba kiên quyết đòi trả xác cho hàng thịt, Đế Thích định cho hồn Trương Ba nhập vào cu Tị, Trương Ba từ chối bởi ông cho rằng một tâm hồn già cỗi trú ngụ trong thể xác của một cậu bé con. Ông không chấp nhận cách sống giả tạo, cuộc sống mà “khổ hơn là cái chết”.

Quyết định của hồn Trương Ba thể hiện một tính cách quyết đoán, mạnh mẽ và cả một lòng nhân hậu, giàu tình yêu thương.

Câu 5 (trang 154 sgk Ngữ Văn 12 Tập 2):

Kết thúc vở kịch, nhân vật hồn Trương Ba chấp nhận cái chết, dù là cái chết oan ức. Đoạn kết của đoạn trích làm bừng sáng nhân cách của Trương Ba, là thông điệp về sự chiến thắng của cái thiện, cái đẹp và sự sống đích thực.

→ Gửi gắm thông điệp: Một trong những điều quý giá nhất của mỗi người là được sống là mình, sống trọn vẹn với những giá trị mà mình có và theo đuổi. Cuộc sống thật sự có ý nghĩa khi con người được sống trong sự hài hòa giữa thể xác và linh hồn, con người phải biết đấu tranh để hoàn thiện nhân cách, vươn tới giá trị cao quý.

III. Luyện tập

Giả định Đế Thích cho Trương Ba được sống trong xác hàng thịt hoặc hồn Trương Ba nhập vào cu Tị và Trương Ba đồng ý. Cuộc sống của Trương Ba sẽ vô cùng giắc rối, khổ sở.

– Nếu nhập vào xác hàng thịt thì Trương Ba chỉ biết làm những công việc của anh hàng thịt, còn người nhà Trương Ba thì cảm thấy xa lạ với thân xác kì lạ, thô lỗ, vụng về của anh hàng thịt.

– Nếu nhập vào xác cu Tị: Trương Ba còn đau khổ hơn vì Trương Ba là một người từng trải, chín chắn, già dặn không thể nào có sự hòa hợp với thân xác của một đứa trẻ, ông không thể làm được những việc mà ông muốn làm.

Bài Hồn Trương Ba da hàng thịt của Lưu Quang Vũ
Bài Hồn Trương Ba da hàng thịt của Lưu Quang Vũ

Số 2: Hồn Trương Ba da hàng thịt soạn

Tìm hiểu chung

Tác giả – Lưu Quang Vũ

– Lưu Quang Vũ (1948 – 1988) và sinh ra ở Hạ Hòa, Phú Thọ, quê gốc ở Đà Nẵng, trong một gia đình  rất tri thức, cha là  một nhà viết kịch Lưu Quang Thuận đã  nên thiên hướng và  có năng khiếu  về nghệ thuật của ông  và Ông đã sớm được bộc lộ từ nhỏ.

– Lưu Quang Vũ  đã từng tham gia  vào quân đội thời kì kháng chiến chống Mĩ cứu nước. Ông đã  bắt đầu sáng tác thơ từ khoảng giữa những năm sáu mươi của thế kỉ XX, đến những năm tám mươi thì  ông đã chuyển sang hẳn lĩnh vực sân khấu. Chỉ trong bảy, tám năm mà  ông đã sáng tác  ra khoảng mươi lăm kịch bản và hầu hết được dàn dựng… Lưu Quang Vũ không chỉ đã trở thành một hiện tượng đặc biệt của sân khấu kịch trường của những năm tám mươi của thế kỉ XX mà còn được coi là một trong những nhà soạn kịch tài năng nhất của nền văn học nghệ thuật của Việt Nam hiện đại. Năm 1988, ông  đã mất đột ngột vì tai nạn giao thông. Ông   cũng đã được nhà nước trao tặng giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật.

-Tác phẩm chính như: Sống mãi tuổi 17, Nếu anh không đốt lửa, Lời thề thứ 9, Khoảnh khắc và vô tận, tôi và chúng ta,…

Thông tin về tác phẩm Hồn Trương Ba, da hàng thịt

  • Hồn Trương Ba, da hàng thịt  được viết  vào năm 1981 nhưng đến năm 1984 thì mới được ra mắt công chúng. là một trong những vở kịch đặc sắc nhất của Lưu Quang Vũ, đã công diễn được nhiều lần trên sân khấu trong nước và ngoài nước. Từ một cốt truyện dân gian mà Lưu Quang Vũ đã xây dựng thành một vở kịch nói rất  là  hiện đại và đã đặt ra  được nhiều vấn đề mới mẻ và có ý nghĩa với triết lí và nhân văn sâu sắc.
  • Văn bản được trích ở phần lớn cảnh VII và đoạn kết của vở kịch.

Nội dung kiến thức

  1. Qua đoạn đối thoại giữa hồn Trương Ba và xác hàng thịt với các hàm ý mà tác giả muốn gửi gắm

– Những nỗi dằn vặt và  trăn trở của nhân vật hồn Trương Ba về cuộc sống ngang trái của mình.

– Những lí lẽ cám dỗ của nhân vật  về xác hàng thịt.

– Hình ảnh của Trương Ba và xác hàng thịt  đã được tác giả muốn để lại một ý nghĩa giáo dục  rất sâu sắc không nên hoán đổi thể xác và trú ngụ vào những nơi không phải là của mình.

– Ý nghĩa triết lí của vở kịch như: Sự thống nhất giữa tư tưởng với hình thức. Đây là một trong những ý nghĩa triết lí có tính khái quát cao và đã  bao trùm  được nhiều mặt của đời sống xã hội.

  1. Nguyên nhân đã khiến cho người thân của Trương Ba và cả Trương Ba đã rơi vào bất ổn và phải chịu nhiều đau khổ

– Trương Ba (nhân hậu, trong sạch, ngay thẳng, có nhiều thú vui tao nhã, trí tuệ và chơi cờ…) nhưng phải trú nhờ thể xác của nhà hàng thịt (thô lỗ, phũ phàng và  dung tục). Ngay cả hồn Trương Ba đã ý thức được điều đó và ngày càng cảm thấy xa lạ hơn với mọi người và  thấy chán chính mình.

–  Mọi người xung quanh thì  không một  ai thừa nhận ông cả. Người thân trong gia đình và từ đứa cháu nhỏ đến người vợ, đứa con dâu đều cảm thấy xa lạ với cái thể xác thô tục ấy. Họ xa lánh, sợ hãi và  thậm chí ghét bỏ một cách ghê tởm . Trương Ba  đã rơi vào hụt hẫng và rất  cô đơn. Gia đình anh  nhà hàng thịt thì càng không thể thích nghi được với những lời nói, việc làm và với  tư tưởng của một hồn Trương Ba xa lạ dù thể xác tồn tại trước mặt họ là chồng và là cha  của họ.

– Nhân vật hồn Trương Ba đã  rơi vào sự trớ trêu của hoàn cảnh. Ông đã bị mọi người  xung quanh xa lánh với sự tồn tại của ông vì thế cũng đã trở nên vô nghĩa, nặng nề và bức bối.

  1. Quan niệm của Đế Thích

– Khuyên Trương Ba để chấp nhận vì thế giới vốn không toàn vẹn: “Dưới đất, trên trời đều thế cả”.

– Quan niệm của Trương Ba: không chấp nhận cái cảnh phải sống bên trong một đằng bên ngoài một nẻo và  muốn được là mình “toàn vẹn”.

→ Sự khác nhau trong mối quan niệm về sự sống giữa Trương Ba và Đế Thích:

– Đế Thích có cái nhìn quan liêu và hời hợt.

– Trương Ba cần  một cuộc sống có ý nghĩa, phải đúng là mình và đã  hòa hợp toàn vẹn giữa linh hồn và thể xác.

* Trương Ba đã trách Đế Thích, người đem lại cho mình sự sống: “Ông chỉ nghĩ đơn giản là cho tôi sống, nhưng sống như thế nào thì ông còn chẳng cần biết” là hoàn toàn đúng bởi việc Trương Ba sống đã dựa vào xác hàng thịt đã khiến hồn ông trở thành nô lệ cho thân xác.

* Màn đối thoại giữa Hồn Trương Ba và Đế Thích nói lên ý nghĩa:

– Con người là một thể thống nhấ với hồn và với xác phải hài hòa. Không thể có một tâm hồn thanh cao trong một thân xác phàm tục và  tội lỗi.

– Sống thực sự cho ra con người không thể dễ dàng và đơn giản. Khi sống nhờ và sống chắp vá thì không được là mình thì cuộc sống trở nên vô nghĩa.

  1. Trương Ba không chấp nhận với cách sống giả tạo

Khi Trương Ba đã kiên quyết đòi trả xác cho hàng thịt, Đế Thích đã định cho hồn Trương Ba nhập vào thằng cu Tị nhưng Trương Ba lại từ chối bởi ông cho rằng một tâm hồn già cỗi trú ngụ mà ở trong thể xác của một cậu bé con. Ông không chấp nhận với cách sống giả tạo với cuộc sống mà “khổ hơn là cái chết”.

Quyết định của hồn Trương Ba  đã thể hiện  được một tính cách quyết đoán và mạnh mẽ và cả một lòng nhân hậu, giàu tình yêu thương.

  1. Thông điệp của tác phẩm

Kết thúc vở kịch với nhân vật hồn Trương Ba đã chấp nhận cái chết, dù là cái chết rất oan ức. Đoạn kết của đoạn trích đã làm bừng sáng nhân cách của Trương Ba và là những thông điệp về sự chiến thắng của cái thiện và cái đẹp và sự sống đích thực.

→ Gửi gắm thông điệp: Một trong những điều quý giá nhất của mỗi con  người là đều được sống là mình và  sống trọn vẹn với những giá trị mà mình có và theo đuổi. Cuộc sống thật sự có ý nghĩa khi con người đã được sống trong sự hài hòa giữa thể xác và linh hồn, con người phải biết đấu tranh để hoàn thiện nhân cách và  vươn tới giá trị cao quý.

Luyện tập thêm

“Giả định Đế Thích đã cho Trương Ba được sống trong xác hàng thịt hoặc hồn Trương Ba đã nhập vào cu Tị và Trương Ba đồng ý”

Cuộc sống của Trương Ba sẽ vô cùng rắc rối hơn và khổ sở:

– Nếu nhập vào xác hàng thịt thì Trương Ba chỉ biết làm mấy công việc của anh nhà hàng thịt, còn người nhà Trương Ba thì cảm thấy xa lạ  hơn với thân xác kì lạ, thô lỗ, vụng về của anh hàng thịt.

– Nếu nhập vào xác cu Tị: Trương Ba còn đau khổ hơn vì Trương Ba từng là một người đã từng trải và  chín chắn hơn, già dặn không thể nào có sự hòa hợp với thân xác của một đứa trẻ, ông không thể làm được những việc mà ông không muốn làm.

Bài Hồn Trương Ba da hàng thịt của Lưu Quang Vũ
Bài Hồn Trương Ba da hàng thịt của Lưu Quang Vũ

Số 3: Soạn văn Hồn Trương Ba da hàng thịt

I- Tiểu dẫn:

1- Tác giả:

– Lưu Quang Vũ ( 1948 – 1988 ) sinh ra ở Phú Thọ, quê ở Quảng Nam.

– Ở những năm 80 của thế kỉ XX tên tuổi của Lưu Quang Vũ nổi lên như một hiện tượng tạo tiếng vang. ( 50 vở kịch trong vòng 7,8 năm ).

+ Cảm hứng sáng tạo và tài năng.

+ Không khí xã hội cùng đời sống sôi động.

– Nhiều vở kịch đoạt giải cao trong các kì hội diễn.

– 1988 mất vì tai nạ giao thông.

– 2000 được tặng giải thưởng HCM về văn học nghệ thuật.

2- Tác phẩm:

– Sáng tác theo hướng khai thác cốt truyện văn học dân gian → nhằm gởi gắm những suy nghĩ về nhân sinh và phê phán một số hiện tượng tiêu cực.

– Đoạn trích thuộc cảnh VII & đoạn kết của vở kịch: Diễn tả sự đau khổ, dằn vặt và quyết định cuối vô cùng cao thương của hồn Trương Ba.

II- Đọc hiểu:

1- Diễn biến tình huống kịch: Đoạn trích là lúc xung đột lên đến đỉnh điểm.

– Hồn Trương Ba không thể sống thế này mãi, hồn muốn thoát khỏi thân xác kềnh càng, thô lỗ.

– Cuộc đối thoại giữa hồn và xác với sự giễu cợt tự đắc của xác khiến hồn càng trở nên đau khổ, tuyệt vọng.

– Thái độ cư xử của người thân khiến hồn Trương Ba bế tắc: quyết định giải thoát.

– Cuộc gặp gỡ – đối thoại giữa hồn Trương Ba & tiên Đế Thích để dẫn đến quyết định cuối của hồn Trương Ba.

2- Hồn TB khi ngụ trong xác anh hàng thịt: Có những thay đổi rõ rệt.

– Không con chăm chỉ – hết lòng yêu thương vợ con. Không con quan tâm đến chuyện của bà con chòm xóm.

– Vụng  về, thô lỗ, phũ phàng.

– Con dâu: xót xa – ngỡ ngàng bởi không còn được thấy hình ảnh con người “ hiền hậu, vui vẻ, tốt lanh như thầy của chúng con xưa kia”

→ Những thay đổi này người thân phải chứng kiến & chịu đựng.

3- Cuộc đối thoại giữa hồn TB và tiên Đế Thích – Quyết định cuối của hồn Trương Ba:

a) Ý nghĩa của lời thoại:

– Là nơi tác giả gởi gắm những quan niệm về lẽ sống, cái chết và hạnh phúc.

+ Không thể bên trong một đàng, bên ngoài một nẻo…

+ Sống nhờ vào đồ đạc …

– Ý nghĩa:

+ Con người là một thể thống nhất, hồn và xác phải hài hoà, không thể có một tâm hồn thanh cao trong một thân xác tội lỗi. Khi con người bị chi phối bởi những nhu cầu bản năng thì không nên chỉ đổ tội cho xác và không thể an ủi, vỗ về bằng vẻ đẹp siêu hình của tâm hồn.

+ Sống nhờ, sống gởi, sống chắp vá, khong được là mình thì cuộc sống ấy thật là vô nghĩa.

– Qua lời thoại, nhân vật ý thức rõ hoàn cảnh của mình: đầy trớ trêu và bi hài.

b) Quyết định cuối của hồn TB: cho cu Tị được sống lại còn mình thì chết hẳn.

– Nguyên nhân:

+ Hồn TB ngày càng thấm thía nỗi đau xót trớ trêu: bên trong một đằng, bên ngoài một nẻo.

+ Có được nhận thức tỉnh táo + tình thương cu Tị → quyết định dứt khoát.

+ Cái chết cu Tị đẩy nhanh diễn biến kịch đễn “mở nút”→  quyết định cho thấy nhân vật là một con người nhân hậu, sáng suốt, giàu lòng tự trọng: Đã ý thức được ý nghĩa sự sống.

– Ý nghĩa phê phán của đoạn trích:

+ Chạy theo những ham muốn tầm thường về vật chất, chỉ thích hưởng thu đến trớ trêu, thô thiển.

+ Lấy cớ là tâm hồn thanh cao mà không chăm lo đến sinh hoạt vật chất, không phấn đấu vì hạnh phúc toàn vẹn.

→ Là biểu hiện của chủ nghĩa duy tâm, chủ quan, lười biếng không tưởng.

III- Kết luận:

Đoạn trích đã khái quát ý nghĩa tư tưởng và chiều sâu triết lí với ý nghĩa:

– Mâu thuẫn giữa linh hồn và xác thịt, giữa đạo đức và tội lỗi.

– Bi kịch của con người không được sống thật với mình.

Số 4: Soạn Hồn Trương Ba da hàng thịt ngắn nhất

Trả lời câu hỏi

Câu 1 (trang 153 sgk ngữ văn 12 tập 2)

Thông điệp mà tác giả Lưu Quang Vũ muốn gửi gắm thông qua đoạn đối thoại nội tâm giữa hồn Trương Ba với xác anh hàng thịt:

–      Bi kịch khi con người không được sống đúng với bản chất của mình.

–      Sự mâu thuẫn, đấu tranh của một tâm hồn thanh cao, trong sáng phải sống nhờ, sống gửi vào một thể xác thô thiển, cục cằn, thô lỗ.

–      Trương Ba chán ghét thể xác thô kệch và hình dáng cùng nét sinh hoạt đồ tể bên ngoài của anh hàng thịt nhưng linh hồn như bị giam cầm, không làm gì được.

Câu 2 (trang 154 sgk ngữ văn 12 tập 2)

Điều khiến người thân và chính linh hồn của Trương Ba đau khổ nhất chính là:

–      Bị lâm vào hoàn cảnh trớ trêu, như bị giam cầm không ai chấp nhận cung không có ai thật sự thấu hiểu: một tâm hồn thanh thuần, trong sáng phải sống nhờ vào cái xác thân dung tục, tầm thường.

–      Mặc dù không muốn nhưng đôi lúc có những thói quen sinh hoạt hằng ngày của thế xác kia đòi hỏi khiến Trương Ba không thể không gắng gượng làm để duy trì sự sống của thân xác ấy.

–      Sự kiện hồi sinh trớ trêu này gây nên sự mâu thuẫn cho cả người thân Trương Ba và cả bản thân ông cũng không thể chấp nhận được.

Câu 3 (trang 154 sgk ngữ văn 12 tập 2)

Sự khác nhau trong quan niệm sống của Trương Ba và Đế Thích:

Trương Ba: dù thuộc tầng lớp nào, cũng muốn sống là chính mình, tâm hồn và thể xác phải có sự hòa hợp.

–      ” Tối muốn là tôi toàn vẹn”. => Cho thấy ông đã thông suốt được một điều, thà chỉ làm một linh hồn, nhưng người thân vẫn nhớ đến ông với hình ảnh là Trương Ba còn sống của ngày xưa.

–      ”Không thể sống với bất cứ giá nào được. Có những cái giá quá đắt, không thể trả được tâm hồn tôi lại trở lại thanh thản, trong sáng như xưa”.

–      “Ông chỉ nghĩ đơn giản là cho tôi sống nhưng sống như thế nào thì ông chẳng cần biết”.

Đế Thích: sống là ai, như thế nào cũng được, miễn được sống là tốt nhất.

–      “tôi đâu có được sống theo những điều tôi nghĩ bên trong”, “dưới đất, trên trời đều thế cả, nữa là ông”.

=>  Hai thái cực đối lập về quan niệm sống, một người muốn sống nhưng phải ý nghĩa, một người chỉ đơn giản là sống, không cần là chính mình cũng không sao.

Câu 4 (trang 154 sgk ngữ văn 12 tập 2)

Sau khi quyết trả lại thể xác cho anh hàng thịt, nhưng Đế Thích lại đề nghị hồn Trương Ba nhập xác vào Cu Tị nhưng anh không đồng ý vì:

–      Trương Ba đã thấm thía được sự đau khổ khi không được sống là chính mình, tâm hồn và thể xác không thể hòa hợp.

–      Càng trú ngụ trong thể xác người khác, linh hồn thanh cao của ông sẽ ngày càng mờ nhạt hơn vì ý thức sẽ bị thói quen của thân xác bên ngoài chi phối dần.

–      Trương Ba muốn sống là chính mình dù chỉ là linh hồn của một người đã chết.

Câu 5 (trang 154 sgk ngữ văn 12 tập 2)

–     Đoạn kết của câu chuyện mang ý nghĩa nhân văn về việc đề cao giá trị tinh thần bên trong hơn dáng vẻ bên ngoài. Bên cạnh đó, còn khuyên người ta nên sống là chính mình, tâm hồn và thể xác hòa hợp thì mới có cuộc sống ý nghĩa, vui vẻ và thật sự hạnh phúc.

Bài Hồn Trương Ba da hàng thịt của Lưu Quang Vũ
Bài Hồn Trương Ba da hàng thịt của Lưu Quang Vũ

Số 5: Soạn văn bài Hồn Trương Ba da hàng thịt

I. Tác Giả Tác Phẩm

  1. Tác giả

– Lưu Quang Vũ (1948 – 1988), quê ở Đà Nẵng, cha là nhà viết kịch Lưu Quang Thuận.

– Ông từng vào quân đội, phục vụ cho quân chủng phòng Không – không quân,

– Ông là biên tập viên tạp chí Sân Khấu và bắt đầu sáng tác kịch nói với vở kịch đầu tay “Sống mãi tuổi 17”

– Lưu Quang Vũ trở thành hiện tượng đặc biệt của sân khấu kịch trong những năm 80 của Thế kỉ XX.

– Năm 2000, ông được tặng giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật.

  1. Tác phẩm

– Viết năm 1981 nhưng năm 1984 mới ra mắt công chúng, đã công diễn nhiều lần trong và ngoài nước.

– tác phẩm lấy cốt truyện từ dân gian, thể hiện tư tưởng triết lí và nhân văn sâu sắc.

II. SOẠN BÀI

Câu 1 (trang 153 SGK Ngữ Văn 12 tập 2)

Thông điệp tác giả muốn gửi gắm:

+ Cái đẹp và cái xấu, thanh cao và tầm thường, cái thiện và cái ác không thể chung sống với nhau

+ Hãy sống là chính mình, không nên bên trong một đằng, bên ngoài một nẻo

Câu 2 (trang 135 SGK Ngữ Văn 12 tập 2)

– Điều khiến người thân và Trương Ba đau khổ nhất là:

+ Tâm hồn cao khiết ngụ trong cái xác tầm thường, dung tục

+ Làm điều trái ngược với tính cách thường ngày khi cái xác đòi hỏi vô lí

+ Nhu cầu thể xác lấn át tâm hồn

+ Người thân cảm thấy xa lạ, sợ hãi, ghét bỏ

⟶ Thái độ của Trương Ba: khó chịu nhưng vẫn phải chịu đựng

Câu 3 (trang 154 SGK Ngữ Văn 12 tập 2)

– Sự khác nhau trong quan niệm của Trương Ba và Đế Thích về ý nghĩa sự sống:

+ Trương Ba: Mượn thân xác người khác để trú ngụ là không nên

+ Đế Thích: Mượn thân xác người khác để sống cũng là điều bình thường

– Trương Ba trách Đế Thích là đúng bởi vì chỉ sống thôi chưa đủ, mà sống như thế nào mới là điều quan trọng, Đế Thích cho Trương Ba sự sống nhưng lại không hiểu được sống như vậy Trương Ba sẽ luôn đau khổ và chẳng bao giờ vui vẻ được.

– Ý nghĩa của màn đối thoại:

+ Thể xác và tâm hồn phải có sự hài hòa thống nhất.

+ Sống nhờ vả, chắp vá, không được là chính mình là điều vô nghĩa, đau khổ nhất

Câu 4 (trang 154 SGK Ngữ Văn 12 tập 2)

Trương Ba từ chối vì sự chênh lệch về tuổi tác, vì thương cu Tị nhưng lí do để quyết định ông không trú ngụ là bởi vì ông muốn được là chính mình.

Câu 5 (trang 154 SGK Ngữ Văn 12 tập 2)

Được sống là một điều vô cùng may mắn và quý giá, nhưng giá trị của cuộc sống đích thực chỉ khi được là chính mình, không phải mượn thân xác ai cả.

III. Luyện Tập:

Giả sử Trương Ba đồng ý nhập vào cu Tị thì cuộc sống của Trương Ba cũng không được như trước, ông sẽ lại tiếp tục mệt mỏi, tiếp tục đấu tranh tư tưởng. Mẹ cu Tị sẽ không chấp nhận việc con mình đã mất và sẽ yêu thương Trương Ba, ông cũng không được quay về với gia đình mình mà sẽ sống như một đứa trẻ. Và cuộc sống của mọi người lại vẫn tiếp tục một lần nữa bị đảo lộn, những mâu thuẫn giữa thân xác và tâm hồn lại tái diễn và dằn vặt Trương Ba.

Số 6: Soạn bài Hồn Trương Ba da hàng thịt ngắn nhất

Bố cục

– Phần 1: cuộc hoán đổi hồn Trương Ba

– Phần 2: Cuộc sống của Trương Ba trong thân xác anh hàng thịt

– Phần 3: kết thúc sự hoán đổi, toàn vẹn là con người cũ

Câu 1 (trang 153 sgk ngữ văn 12 tập 2)

Qua đoạn đối thoại, thông điệp tác giả muốn gửi gắm

+ Bi kịch con người khi không được là chính mình: phải sống nhờ, nương tựa vào người khác

+ Tạo ra hình ảnh người có tâm hồn thanh cao trú ngụ trong thể xác cục cằn, thô lỗ, sự hoán đổi không hợp lí này tạo nên vấn đề mà tác giả đặt ra cho người đọc

+ Trương Ba đối thoại với hàng thịt, ông chán cái thể xác kềnh càng, thô tục và muốn thoát khỏi chung nhưng không thể thay đổi tình thế

→ Cuộc đối thoại làm bật lên sự mâu thuẫn, đặt ra vấn đề có tính triết lí không nên sống nương nhờ vào người khác, khi không được là chính mình tất sẽ có nhiều đắng cay, cuộc sống mất đi ý nghĩa

Câu 2 (trang 154 sgk ngữ văn 12 tập 2)

Điều khiến người thân và chính bản thân Trương Ba cảm thấy đau khổ nhất chính là

+ Lâm vào hoàn cảnh dở khóc dở cười, trớ trêu: tâm hồn cao khiết ngụ trong cái xác tầm thường, dung tục

+ Dù không muốn đôi khi Trương Ba vẫn phải làm những điều trái ngược với tư tưởng của bản thân khi thể xác đòi hỏi

+ Sự thay đổi khiến cho người thân của ông phải chịu đựng, chứng kiến những mâu thuẫn

+ Chính bản thân Trương Ba cũng không nhận ra mình, đó cũng là sự thật khi con người để nhu cầu thể xác lấn át tâm hồn

→ Trương Ba rơi vào tình trạng bị xa lánh, không ai yêu quý, thấu hiểu

Câu 3 (trang 154 sgk ngữ văn 12 tập 2)

Quan niệm sống của Trương Ba và Đế Thích khác nhau:

– Trương Ba: mượn thân xác người khác để trú ngụ là điều không nên, sống trong người khác sẽ làm cho bản tính của ta bị mờ nhạt dần

– Đế Thích cho rằng: mượn thân xác để sống cũng là điều bình thường, chỉ cần được sống là tốt

– Lời trách móc của Trương Ba với Đế Thích:

+ Mượn thân xác người khác để sống nhưng tính cách của mình bị mai một

+ Tâm hồn của ông đau khổ khi phải sống trong thân xác của kẻ khác

Ý nghĩa:

+ Con người cần phải có sự thống nhất hài hòa, tâm hồn và thể xác. Con người bị chi phối bởi những nhu cầu bản năng, không thể chỉ đổ lỗi cho xác và vỗ về bằng những hình ảnh đẹp siêu hình của tâm hồn

+ Sống nhờ gửi, chắp vá, không được là chính mình chính là điều nhạt nhẽo, vô nghĩa nhất trên cuộc đời

– Qua đoạn thoại, nhân vật ý thức được hoàn cảnh, thân phận của mình: trớ trêu, bi kịch

Câu 4 (trang 154 sgk ngữ văn 12 tập 2)

Trương Ba kiên quyết đòi trả lại xác hàng thịt, Đế Thích tỏ ý muốn cho hồn Trương Ba nhập vào xác cu Tí, nhưng Trương Ba không đồng ý:

+ Trương Ba thấm thía được nỗi đau không được là chính mình, bên ngoài và bên trong không đồng nhất

+ Không thể trú ngụ nhờ thân xác người khác, nó sẽ làm cho tâm hồn ông mờ nhạt hơn,

+ Trương Ba không muốn sống trong những ngày không phải là chính mình

– Trương Ba nhận thức tỉnh táo và vì thương cu Tị nên ông dứt khoát nhường lại sự sống cho cu Tị, còn ông thì chết hẳn

Câu 5 (trang 154 sgk ngữ văn 12 tập 2)

Đoạn kết mang ý nghĩa thúc đẩy nhận thức của con người về cách sống, tránh những tổn thương về tâm hồn

– Được sống là điều quý giá thật, nhưng được sống là chính mình, trọn vẹn với giá trị của bản thân còn quý giá hơn

Luyện tập

Giả định Trương Ba được sống tiếp khi được trú ngụ trong xác cu Tí:

– Mẹ cu Tí không chấp nhận sự thật cu Tí duy nhất mà mình yêu thương lại là ông Trương Ba nhập vào

– Trương Ba không được quay về sống với vợ con mà phải sống ở nhà chị Tí với thân phận của đứa trẻ

– Trương Ba không vẫn giữ nguyên cách ứng xử của ông trước cái Gái – cháu nội của Trương Ba

– Khi Trương Ba trở về nhà mình, lại một lần nữa làm mọi người một phen bị náo loạn

– Mọi người trong gia đình Trương Ba vẫn một lần nữa không chấp nhật sự thật Trương Ba sống lại trong thân thể người khác

Bài Hồn Trương Ba da hàng thịt của Lưu Quang Vũ
Bài Hồn Trương Ba da hàng thịt của Lưu Quang Vũ

Số 7: Hồn Trương Ba da hàng thịt soạn bài

I. Tác giả

– Lưu Quang Vũ (1948 – 1988), quê gốc ở Đà Nẵng, sinh ra ở Phú Thọ trong một gia đình trí thức.

– Cha của ông là nhà viết kịch Lê Quang Thuận, chính vì vậy từ nhỏ Lưu Quang Vũ đã sớm bộc lộ tài năng.

– Từ năm 1965 – 1970, ông vào bộ đội và phục vụ trong quân chủng Phòng không – Không quân.

– Từ 1970 – 1978, ông xuất ngũ rồi làm nhiều nghề để kiếm sống.

– Từ 1978 – 1988, ông là biên tập viên của tạp chí Sân khấu, bắt đầu sáng tác kịch nói.

– Trước khi đến với kịch nói, ông từng làm thơ, sáng tác truyện ngắn, vẽ tranh.

– Vở kịch đầu tay là Sống mãi với thủ đô (viết lại theo kịch bản của Vũ Duy Kỳ).

– Lưu Quang Vũ là một hiện tượng của sân khấu kịch trường những năm tám mươi của thế kỉ XX, là một trong những nhà soạn kịch tài năng nhất của nền văn học Việt Nam.

– Ngày 29 tháng 8 năm 1988, ông qua đời giữa lúc tài năng đang nở rộ nhất trong một tai nạn ô tô trên quốc lộ 5 cùng với người bạn đời là nhà thơ Xuân Quỳnh và con trai Lưu Quỳnh Thơ.

– Năm 2000, Lưu Quang Vũ được tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật.

– Một số tác phẩm:

  • Thơ: Hương cây (1968, in chung trong tập Hương cây – Bếp lửa với Bằng Việt), Mây trắng của đời tôi (1989), Bầy ong trong đêm sâu (1993)…
  • Kịch: Lời nói dối cuối cùng, Nàng Xi-ta, Chết cho điều chưa có, Nếu anh không đốt lửa, Lời thề thứ 9, Khoảnh khắc vô và vô tận, Tôi và chúng ta…

II. Tác phẩm

  1. Hoàn cảnh sáng tác

– Hồn Trương Ba, da hàng thịt viết năm 1981 nhưng đến năm 1984 mới ra mắt công chúng.

– Đây là một trong những vở kịch đặc sắc nhất của Lưu Quang Vũ, được công diễn nhiều lần ở trong nước và ngoài nước.

– Đoạn trích trong SGK trích từ cảnh VII và đoạn kết của vở kịch.

  1. Tóm tắt

Trương Ba giỏi đánh cờ bị Nam Tào bắt chết nhầm. Vì muốn sửa sai nên Nam Tào và Đế Thích đã cho hồn Trương Ba sống lại, nhập vào xác anh hàng thịt vừa chết. Khi trú nhờ trong xác anh hàng thịt, Trương Ba gặp phải rất nhiều phiền toái: lí trưởng sách nhiễu, chị hàng thịt đòi chồng, ngay đến gia đình của ông cũng cảm thấy xa lạ… Bản thân Trương Ba cũng đau khổ vì phải sống trái với tự nhiên. Đặc biệt là khi xác anh hàng thịt đã làm cho Trương Ba nhiễm một vài thói xấu. Trước nguy cơ bị tha hóa, ông đã quyết định trả lại xác cho anh hàng thịt, còn mình thì chấp nhận cái chết.

  1. Bố cục đoạn trích

Gồm 3 phần:

  • Phần 1. Từ đầu đến “Cái hồn vía ương bướng của tôi ơi, hãy về với tôi này”: Cuộc đối thoại giữa hồn và xác.
  • Phần 2 . Tiếp theo đến “Không cần đến cái đời sống do mày mang lại! Không cần”: Cuộc đối thoại giữa hồn Trương Ba và mọi người trong gia đình.
  • Phần 3. Còn lại: Cuộc đối thoại giữa hồn Trương Ba và Đế Thích; quyết định của Trương Ba.

III. Đọc – hiểu văn bản

  1. Cuộc đối thoại giữa hồn và xác

* Hồn Trương Ba:

– Cho rằng mình vẫn có một đời sống nguyên vẹn, trong sạch, thẳng thắn.

– Xem xác anh hàng thịt chỉ là cái vỏ bên ngoài: âm u, đui mù, không có tư tưởng, không có cảm xúc, nếu có thì chỉ là những thứ thấp kém.

=> Hồn Trương Ba phủ nhận vai trò của xác anh hàng thịt.

– Thái độ: từ chối quả quyết, mạnh mẽ sang ấp úng, bịt tai lại, tuyệt vọng.

* Xác anh hàng thịt:

– Cho rằng hồn Trương Ba không thể tách khỏi xác anh hàng thịt, mọi việc làm, hành động của hồn Trương Ba đều chịu sự chi phối của xác anh hàng thịt.

– Thái độ: từ giễu cợt sang quả quyết, mạnh mẽ, lấn át và cuối cùng thắng thế.

=> Cuộc đấu tranh giữa phần con và phần người, giữa đạo đức và tội lỗi, giữa khát vọng và dục vọng.

  1. Cuộc đối thoại giữa hồn Trương Ba và mọi người trong gia đình

* Hồn Trương Ba: cho rằng mình vẫn có một đời sống riêng, nguyên vẹn, trong sạch và thẳng thắn

* Những người thân trong gia đình:

– Vợ Trương Ba: đau đớn trước sự thay đổi của Trương Ba: “ông đâu còn là ông”, một mực muốn rời khỏi gia đình “đi cày thuê làm mướn ở đâu cũng được… đi biệt”.

– Cháu gái: không chịu nhận ông, cho rằng ông nội của mình đã chết mà thay vào đó là một Trương Ba vô cùng vụng về, thô lỗ “Từ nay ông không được động vào cây cối trong vườn của ông tôi nữa!… chân ông to bè như cái xẻng, giẫm nát lên cả cây sâm quý mới ươm”.

– Con dâu: cảm thông, chia sẻ và yêu thương với Trương Ba hơn trước nhưng vẫn không nhận ra Trương Ba của trước đây nữa.

=> Mỗi người trong gia đình ở một vị trí, một thái độ khác nhau nhưng đều có điểm chung là thấy Trương Ba đã thay đổi, không còn nguyên vẹn, trong sạch, thẳng thắn.

– Kết quả: Trương Ba vỡ lẽ, nhận ra sự thay đổi của bản thân và sự lấn át của phần xác đối với phần hồn trong ông.

  1. Cuộc đối thoại giữa hồn Trương Ba và Đế Thích; quyết định của Trương Ba

* Trương Ba đã tự nhận ra: Con người sống cần có sự hài hòa giữa thể xác và tâm hồn, cần được sống là chính mình và cần phải sống có ý nghĩa.

* Quan điểm khác biệt giữa Trương Ba và Đế Thích:

– Đế Thích: “Ông chỉ nghĩ đơn giản là cho tôi sống nhưng sống như thế nào thì ông chẳng cần biết”.

– Trương Ba:

  • Không được bên trong một đằng, bên ngoài một nẻo được: “Tôi muốn được là tôi toàn vẹn”.
  • “Không thể sống với bất cứ giá nào được. Có những cái giá quá đắt, không thể trả được tâm hồn tôi lại trở lại thanh thản, trong sáng như xưa”.

– Hành động mang tính bước ngoặt của Trương Ba: Trả lại xác cho anh hàng thịt còn Trương Ba sẽ chết.

– Phép thử của Đế Thích: Trương Ba sẽ nhập vào xác cu Tị.

– Kết quả: Trương Ba đã yêu cầu Đế Thích để cho cu Tị sống còn mình thì chết.

Số 8: Soạn văn 12 bài Hồn Trương Ba da hàng thịt

Câu 1 trang 153 SGK Ngữ văn 12 tập 2

Qua đoạn đối thoại giữa hồn Trương Ba và xác hàng thịt, tìm hàm ý mà tác giả muốn gửi gắm.

Hướng dẫn trả lời

  • Hàm ý mà tác giả muốn gửi gắm đó là sự sống chỉ thực sự có ý nghĩa khi con người được sống tự nhiên với sự hài hòa giữa thể xác lẫn tâm hồn.
  • Đồng thời, con người cần phải biết đấu tranh với nghịch cảnh, với chính bản thân, chống lại sự dung tục, để hoàn thiện nhân cách và vươn tới những giá trị tinh thần cao quý.

Câu 2 trang 153 SGK Ngữ văn 12 tập 2

Qua lớp kịch hồn Trương Ba da và gia đình (vợ, cháu gái, con dâu) anh (chị) nhận thấy nguyên nhân nào đã khiến cho người thân của Trương Ba và cả chính Trương Ba rơi vào bất ổn và phải chịu đau khổ? Trương Ba có thái độ như thế nào trước những rắc rối đó?

Hướng dẫn trả lời

  • Nguyên nhân đó là tâm hồn Trương Ba vô cùng nhân hậu, cao khiết, ngay thẳng, có nhiều thú vui tao nhã, có học thức, chơi cờ… nhưng phải trú nhờ thể xác của hàng thịt – kẻ thô thiển, ham muốn tầm thường, dung tục.
  • Thái độ của Trương Ba là hụt hẫng, cô đơn. Trương Ba bị mọi người xa lánh, sự tồn tại của ông vì thế cũng trở nên vô nghĩa, nặng nề, bức bối.

Câu 3 trang 154 SGK Ngữ văn 12 tập 2

Hãy chỉ ra sự khác nhau trong quan niệm của Trương Ba và Đế Thích về ý nghĩa sự sống. Theo anh chị, Trương Ba trách Đế Thích, người đem lại cho mình sự sống: “Ông chỉ nghĩ đơn giản cho tôi sống, nhưng sống như thế nào thì ông chẳng cần biết !” có đúng không? Vì sao? Màn đối thoại giữa Trương Ba và Đế Thích toát lên ý nghĩa gì?

Hướng dẫn trả lời

  • Quan niệm sống của Trương Ba và Đế Thích rất khác nhau. Trương Ba cho rằng mượn thân xác của người khác để trú ngụ là một điều không nên. Còn Đế Thích nghĩ mượn thân xác để sống cũng là điều bình thường.
  • Trương Ba trách Đế Thích là đúng. Vì mượn thân xác để sống có nghĩa là phần người sống nhưng phần con bị mờ nhạt.
  • Ý nghĩa của màn đối thoại trên là thông điệp thể xác và tâm hồn phải có sự hài hòa thống nhất. Con người phải luôn biết đấu tranh với những nghịch cảnh, chống lại sự dung tục, để hoàn thiện nhân cách.

Câu 4 trang 154 SGK Ngữ Văn 12 tập 2

Khi Trương Ba nhất quyết đòi trả xác cho hàng thịt, Đế Thích dị cho hồn Trương Ba nhập vào cu Tị, Trương Ba đã từ chối. Vì sao?

Hướng dẫn trả lời

Trương Ba đã từ chối vì sự chênh lệch về tuổi tác. Hơn nữa, ông cụ rất thương cu Tị. Và lý do để quyết định ông không trú ngụ là bởi vì Trương Ba muốn được là chính mình.

Câu 5 trang 154 SGK Ngữ Văn 12 tập 2

Cảm nghĩ của anh (chị) sau khi đọc đoạn trích.

Hướng dẫn trả lời

Đọc đoạn trích, tôi cảm nhận được một điều rằng mình được sống là một điều vô cùng may mắn và quý giá. Nhưng giá trị của cuộc sống đích thực chỉ khi được là chính mình, không phải mượn thân xác ai cả.

Bài Hồn Trương Ba da hàng thịt của Lưu Quang Vũ
Bài Hồn Trương Ba da hàng thịt của Lưu Quang Vũ

Số 9: Soạn bài Hồn Trương Ba da hàng thịt

Đọc hiểu văn bản

Câu 1 trang 153 – SGK Ngữ văn 12 tập 2:  Qua đoạn đối thoại hồn Trương Ba và xác hàng thịt, tìm hàm ý mà tác giả muốn gửi gắm?

Trả lời:

Qua đoạn đối thoại giữa hồn Trương Ba và Xác hàng thịt hàm ý mà tác giả muốn gửi gắm là:

– Được sống làm người quí giá thật nhưng được sống đúng là mình, sống trọn vẹn với những giá trị mà mình vốn có càng quí giá hơn

-.Sự sống chỉ thật sự có ý nghĩa khi con người được sống theo lẽ tự nhiên, hài hoà giữa thể xác và tinh thần .

–  Con người phải biết luôn đấu tranh với nghịch cảnh, với chính bản thân, chống lại sự dung tục để hoàn thiện nhân cách và vươn tới những giá trị tinh thần cao quí.

Câu 2 trang 153 – SGK Ngữ văn 12 tập 2:  Qua lớp kịch hồn Trương Ba và gia đình (Vợ, cháu gái, con dâu), anh (chị) nhận thấy nguyên nhân nào đã khiến cho người thân của Trương Ba và cả chính Trương Ba rơi vào bất ổn và phải đau khổ? Trương Ba có thái độ như thế nào trước những rắc rối đó

Trả lời:

– Nguyên nhân khiến cho người thân của Trương Ba và chính ông rơi vào bất ổn là bởi Trương Ba bây giờ đã thay đổi khi phải sống trong cái xác của hàng thịt. Hình ảnh, thói quen thô lỗ … của anh hàng thịt không sai, không xấu nhưng nó chỉ thích hợp với bản thân một đồ tể thôi, còn với gia đình Trương Ba và cả chính bản thân Trương Ba thì không thể chấp nhận được vì nó quá xa lạ với họ.

– Nhân vật hồn Trương Ba bây giờ rơi vào cái thế bị mọi người xa lánh, sự tồn tại của ông vì thế mà trở nên vô nghĩa, thậm chí nặng nề, bức bối.

Câu 3 trang 154 – SGK Ngữ văn 12 tập 2:  Hãy chỉ ra sự khác nhau trong quan niệm của Trương Ba và Đế Thích về ý nghĩa sự sống. Theo anh(chị), Trương Ba trách Đế Thích, người đem lại cho mình sự sống: “Ông chỉ biết nghĩ cho tôi sống, nhưng sống như thế nào thì ông chẳng cần biết!” có đúng không? Vì sao?  Màn đối thoại giữa Trương Ba và Đế Thích toát lên ý nghĩa gì?

Trả lời:

– Với Đế Thích: sống gán lắp như vậy cũng là điều bình thường, chỉ cần được sống là tốt.

– Trương Ba thì cho rằng mượn thân xác của người khác để trú ngụ là một điều không nên, sống trong người khác làm cho bản tính của ta sẽ bị mờ nhạt đi

Với Trương Ba: “Ông chỉ nghĩ đơn giản là cho tôi sống chứ sống như thế nào thì ông cũng chẳng cần biết !”

=> Khi sống nhờ, sống gửi, sống chắp vá, khi không được là mình thì cuộc sống ấy thật vô nghĩa. Đế Thích có cái nhìn khá hời hợt về cuộc sống của con người nói chung và của Trương Ba nói riêng. Nhân vật Hồn Trương Ba đã ý thức sâu sắc về tình cảnh bi hài của mình và quyết tâm giải thoát.

– Ý nghĩa

+ Bản chất con người bao gồm Hồn và xác và chúng phải hài hoà, không thể có một tâm hồn thanh cao trong một thân xác  phàm phu.

+ Khi con người bị chi phối bởi những nhu cầu bản năng thì không nên chỉ đổ tội cho xác và không thể an ủi, vỗ về bằng vẻ đẹp của tâm hồn

+ Sống lâu trong cái xấu cái ác của thể xác thì tâm hồn sớm muộn gì cũng bị tha hóa. Sống không được là mình thì cuộc sống ấy thật là vô nghĩa.

Câu 4 trang 154 – SGK Ngữ văn 12 tập 2:  Khi Trương Ba kiên quyết đòi trả xác cho hàng thịt, Đế Thích định cho hồn Trương Ba nhập vào Cu Tị, Trương Ba đã từ chối. Vì sao?

Trả lời:

Khi Trương Ba cương quyết đòi trả xác cho hàng thịt, Đế Thích định cho hồn Trương Ba nhập vào xác cu Tị, Trương Ba đã từ chối vì

– Đây là kết quả của một quá trình diễn biến hợp lí. Hồn Trương Ba thử hình dung mình lại nhập vào xác cu Tị và thấy rõ bao nhiêu sự rắc rối vô lí lại tiếp tục xảy ra. (không phù hợp với thân xác một đứa trẻ. Tình thương mẹ con Cu Tị )

Câu 5 trang 154 – SGK Ngữ văn 12 tập 2:  Cảm nghĩ của anh (chị) sau khi đoạn kết.

Trả lời :

Trương Ba đã trả lại xác cho anh hàng thịt, chấp nhận cái chết để linh hồn được trong sạch và hoá thân vào những sự vật thân thương, tồn tại vĩnh viễn bên cạnh những người thân yêu của mình.

– Cuộc sống lại trở về với qui luật vốn có của nó.

– Để được sống  thì rất đáng quý, sống là chính mình thì còn đáng quý hơn.

– Cuộc sống phải có sự hài hòa giữa linh hồn và thể xác,

Màn kết với chất thơ sâu lắng đã đem lại âm hưởng thanh thoát cho một bi kịch lạc quan và  truyền đi thông điệp về sự chiến thắng của sự sống đích thực của chân, thiện, mỹ.

Luyện tập

Giả định Đế thích cho Trương Ba được quyền sống (không phải mượn) trong xác hàng thịt hoặc hồn Trương Ba nhập vào Cu Tị và Trương Ba đồng ý. Theo anh chị cuộc sống của Trương Ba sau đó sẽ như thế nào? Trình bày ý tưởng về những rắc rối sẽ xảy ra và viết một lớp kịch ngắn về điều đó.

Trả lời:

Giả định Đế thích cho Trương Ba được quyền sống (không phải mượn) trong xác hàng thịt hoặc hồn Trương Ba nhập vào Cu Tị và Trương Ba đồng ý. Theo em cuộc sống của Trương Ba sau đó sẽ rơi vào bế tắc, tiếp tục lún sâu vào bi kịch sống nhờ sống gửi. Mọi người thân xa lánh, gia đình ông sẽ tan vỡ. Sống như đang tồn tại.

Số 10: Hồn Trương Ba da hàng thịt soạn

Đọc hiểu văn bản

Câu 1: Ý nghĩa ẩn dụ của đoạn đối thoại giữa hồn Trương Ba và xác hàng thịt:

– Xác hàng thịt tỏ ra lấn lướt hồn Trương Ba, sỉ nhục hồn Trương Ba. Hồn Trương Ba đau khổ đến cực độ và thấy không thể chịu đựng được nữa

– Xác hàng thịt: ẩn dụ về thể xác của con người.

– Hồn Trương Ba: ẩn dụ về linh hồn của con người.

Hàm ý mà nhà viết kịch muốn gửi gắm chính là: trong một con người, hồn và xác không thể tách rời, vì vậy việc hồn Trương Ba phải trú ngụ trong xác anh hàng thịt là một bi kịch, một mâu thuẫn đòi hỏi phải có cách giải quyết.

Câu 2: Nguyên nhân đã khiến cho người thân của Trương Ba và cả chính Trương Ba rơi vào bất ổn là do hồn Trương Ba đã phải sống trong xác hàng thịt và chính cái xác hàng thịt đó đã làm thay đổi con người của Trương Ba, làm cho hồn Trương Ba giờ đây không còn là của Trương Ba trước kia nữa.

– Hồn Trương Ba cũng nhận ra những điều đó, ông thấy không thể sống như thế được nữa, không thể khuất phục trước thể xác tự đánh mất mình. Thái độ của hồn Trương Ba lúc này thật rõ ràng, dứt khoát, quyết liệt, không khuất phục thể xác.

Câu 3: Sự khác nhau trong quan niệm của Trương Ba và Đế Thích vê ý nghĩa sự sống

– Đế Thích quan niệm về sự sống còn đơn giản: sống chỉ là để được sống với hàm nghĩa là không chết:

– Lời trách Đế Thích đã nói lên một quan niệm đúng đắn về ý nghĩa sự sống của Trương Ba, sống không phải là để tồn tại (không chết) mà phải để được sống trong một cuộc sống có ý nghĩa.

Câu 4: Khi Trương Ba nhất quyết đòi trả xác cho hàng thịt, Đế Thích dị cho hồn Trương Ba nhập vào cu Tị, Trương Ba đã từ chối. Vì sao?

– Quyết định dứt khoát xin tiên Đế Thích cho cu Tị được sống lại, cho mình được chết hẳn chứ không nhập hồn vào thân thể ai nữa của nhân vật hồn Trương ba là kết quả của một quá trình diễn biến hợp lí. Quyết định trên của hồn Trương Ba thể hiện một cách quyết đoán, mạnh mẽ một sự tự trọng đáng khâm phục và bên cạnh đó là một tấm lòng nhân hậu giàu tình yêu thương. Đặc biệt đó là con người ý thức được ý nghĩa của cuộc sống.

– Cái chết của Cu Tị có ý nghĩa đẩy nhanh diễn biến kịch đi đến chỗ nút”. Dựng tả quá trình đi đến quyết định dứt khoát của nhân vật hồn Trương Ba, Lưu Quang Vũ đã đảm bảo được tính tự nhiên, hợp lí của tác phẩm.

Câu 5. Cảm nghĩ của anh (chị) sau khi đọc đoạn trích.

Kết thúc vở kịch, nhân vật hồn Trường Ba chấp nhận cái chết, dù là cái chết oan ức. Nhưng cái chết ấy đã làm bừng sáng lên nhân cách đầy tự trọng, đầy yêu thương của một con người. Đoạn kết ấy là kết quả của một quá trình đấu tranh trong tâm hồn một con người theo đúng nghĩa: cũng khao khát sống và ham sống đến tột cùng nhưng ngược lại cũng không chấp nhận đời sống dựa, sống giả dối giữa cuộc đời. Và vì thế, không chỉ thể hiện một quy luật triết học vốn tồn tại tất yếu trong đời sống, nó còn là một khúc tráng ca về lòng dũng cảm của con người.

Luyện tập

Câu 1. Giả định Đế Thích cho hồn Trương Ba nhập vào xác cu Tị và Trương Ba đồng ý? Những rắc rối gì sẽ xảy ra? Thử viết một lớp kịch ngắn thể hiện điều đó.

Trả lời:

– Nếu nhập vào xác cu Tị: Trương Ba có những suy nghĩ chín chắn, kì lại, già dặn trong hình hài một chú bé con. Nhưng mặt khác, ông không thể làm được những việc mà ông muốn làm (liên quan đến thể lực và vị thế xã hội).

Câu 2. Anh/chị suy nghĩ gì về quan niệm sống sau đây:

“Không thể bên trong một đằng, bên ngoài một nẻo được. Tôi muốn được là tôi toàn vẹn”.

Cần trình bày được những nội dung sau:

a) Khái quát chung:

– Giới thiệu về tác giả, tác phẩm.

– Giới thiệu đoạn trích: chính là lời phát biểu cho một quan niệm sống của nhà văn thể hiện qua những lời nói của hồn Trương Ba với tiên cờ Đế Thích.

b) Quan niệm sống của nhân vật hồn Trương Ba:

– Thể hiện khát vọng của hồn Trương Ba trong ước nguyện được giải thoát, muốn chính mình cho dù khổ đau và mất mát.

+ Trương Ba kiên quyết từ chối, không chấp nhận cảnh phải sống “bên trong một đằng, bên ngoài một nẻo”, ông muốn được là mình một cách trọn vẹn.

+ Trương Ba tiếp tục từ chối để Đế Thích sửa sai bằng cách cho hồn mình nhập vào xác cu Tị, không chấp nhận cách sống giả tạo, sống còn “khổ hơn là cái chết”.

+ Câu nói thể hiện ý nghĩa triết lí trong cuộc sống của con người, con người không thế chấp nhận cách sống tạm bợ, bên trong một đằng, bên ngoài một nẻo được.

– Con người là một thể thống nhất, không thể có một tâm hồn thanh cao trong một thân xác phàm tục, tội lỗi. Sống thực cho ra một con người quà không dễ dàng, đơn giản.

– Khi sống nhờ, sống gửi, sống chắp vá, khi không được là mình thì cuộc sống ấy thật vô nghĩa. Tình trạng con người phải sống giả, không dám và cũng không được sống là bản thân mình, đấy là nguy cơ đẩy con người đến chỗ bị tha hóa do danh và lợi.

– Hồn Trương Ba đã nhận ra bi kịch của cuộc đời mình khi sống gửi, sống nhờ trong thân xác phàm tục của anh hàng thịt. Nhận ra bi kịch đó chứng tỏ hồn Trương Ba không thể nào chấp nhận được sự thỏa hiệp giữa hai cuộc sống này. Đồng thời, chứng tỏ bản lĩnh của nhân vật khi chấp nhận cái chết thực sự còn hơn là sống trong sự giày vò của lương tâm và sự ghẻ lạnh của người thân vì sự tha hóa của chính mình.

c) Kết luận:

Khẳng định điều này, Lưu Quang Vũ đã thế hiện được cái nhìn khá sâu sắc trong đời sống tâm hồn của con người trước hiện tượng người ta sống vội, sống gấp, sống mà không có phong cách, sống mà quên mất cả bản thân mình…

Bài Hồn Trương Ba da hàng thịt của Lưu Quang Vũ
Bài Hồn Trương Ba da hàng thịt của Lưu Quang Vũ

Tổng kết

Trên đây là tổng hợp đầy đủ Top 10 mẫu soạn bài Hồn Trương Ba da hàng thịt chi tiết nhất đến các bạn học sinh chuẩn bị cho các kì thi. Top 10 Tìm Kiếm hy vọng đã mang đến bài viết bổ ích, giúp cũng cố kiến thức cho các bạn học sinh lớp 12.

0/5 (0 Reviews)
Chúng tôi tạo ra Top10timkiem.vn nhằm mục đích cung cấp cho người đọc những thông tin, liệt kê một cách chi tiết nhất về mọi lĩnh vực trong cuộc sống.